fa شناسایی و تطبیق نقوش رشتی‌دوزی با قالی ایرانی برای خلق طرح قالی گیلان مطالعات تطبیقی در فرش و منسوجات Comparative Studies in Carpet and Textile پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">رشتی‌دوزی، یکی از زیرشاخه‌های قلاب‌دوزی و از شاخص‌ترین هنرهای سنتی استان گیلان، دارای تنوع گسترده‌ای از نقوش و طرح‌های مختص به خود است. این نقوش، گرچه برگرفته از طراحی سنتی ایرانی‌اند، شباهت و نزدیکی بسیاری با نقوش قالی ایرانی دارند. با این حال، گیلان فاقد سبک مستقل و متمایز در قالیبافی است و طرح‌های دیگر مناطق قالیبافی معمولاً توسط بافندگان این استان تولید و در بازار به اسمی غیر از گیلان عرضه می‌شوند. هدف این پژوهش، دسته‌بندی و معرفی نقوش ختایی رشتی‌دوزی و بررسی تطبیقی آن‌ها با نقوش قالی ایرانی، به منظور امکان‌سنجی استفاده از این نقوش بازطراحی‌شده در ارائه طرح نوین قالی گیلان است. پرسش اصلی آن است که: ویژگی‌های مشترک و متفاوت نقوش رشتی‌دوزی و نقوش قالی ایرانی چیست و چگونه می‌توان از این ویژگی‌ها در طراحی نوین قالی گیلان بهره برد؟ پژوهش حاضر به روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و با رویکرد تطبیقی و کاربردی در طراحی نوین انجام شد. در مرحله نخست، نقوش ختایی رشتی‌دوزی از طریق مطالعات میدانی، ثبت تصویری و بازطراحی نمونه‌ها شناسایی و دسته‌بندی شدند. سپس با نمونه‌گیری هدفمند از قالی‌های مناطق منتخب، نقوش مشابه و مختص به رشتی‌دوزی استخراج و تطبیق ساختاری و مفهومی آن‌ها انجام گرفت. در پایان، با بهره‌گیری از تک‌نقوش بازطراحی‌شده و الگوهای رشتی‌دوزی، طرح نوین قالی گیلان ارائه شد. نتایج نشان داد که می‌توان با حفظ ساختار قالی ایرانی، از نقوش ختایی رشتی‌دوزی به گونه‌ای استفاده کرد که طرحی بومی، منحصربه‌فرد و قابل عرضه تحت نام گیلان ایجاد شود و بدین ترتیب فقدان طرح و نقش قالی بومی این استان جبران گردد.</div> <div style="text-align: justify;">Rashti-Douzi, a branch of crochet work and one of the most distinctive traditional arts of Gilan Province, features a wide variety of motifs and designs unique to this region. Although these motifs originate from the broader tradition of Iranian design, they show strong similarities and affinities with the motifs found in Iranian carpets. Nevertheless, Gilan lacks an independent and recognizable style in carpet weaving; instead, designs from other carpet-producing regions are commonly woven by local weavers and marketed under names unrelated to Gilan. The aim of this study is to classify and introduce the Khata&rsquo;i motifs of Rashti-Douzi and to conduct a comparative examination of these motifs with those of Iranian carpets, in order to assess the feasibility of using redesigned motifs in developing a new carpet design for Gilan. The main research question is: What are the shared and distinct features between Rashti-Douzi motifs and Iranian carpet motifs, and how can these characteristics be incorporated into innovative carpet designs for Gilan? This research employs a descriptive&ndash;analytical method with a comparative and applied design approach. In the first stage, the Khata&rsquo;i motifs of Rashti-Douzi were identified and categorized through field studies, photographic documentation, and redrawing of selected samples. Then, using purposive sampling of carpets from selected regions, comparable motifs specific to Rashti-Douzi were extracted and examined for their structural and conceptual correspondences. Finally, drawing on the redesigned single motifs and structural patterns of Rashti-Douzi, a new carpet design for Gilan was developed. The findings indicate that by preserving the structural principles of Iranian carpet design, Khata&rsquo;i motifs from Rashti-Douzi can be integrated in a way that results in a localized, distinctive design suitable to be presented under the name of Gilan&mdash;thus addressing the long-standing absence of an indigenous carpet design tradition in the province.</div> رشتی‌دوزی, قالی گیلان, نقوش رشتی‌دوزی, مکتب قالیبافی, تحلیل تطبیقی, طرح نوین قالی گیلان Rashti-Douzi, Gilan carpets, Rashti-Douzi motifs, carpet-weaving school, comparative analysis, innovative Gilan carpet Design 0 0 http://tas.tabriziau.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-59-1&slc_lang=fa&sid=1 Danial Khoshsima دانیال خوش سیما danialkhoshsima1@gmail.com 0009-0001-9994-6562 Yes Department of Carpet, Faculty of Applied Arts, University of Art of Iran, Tehran, Iran گروه فرش، دانشکده هنر‌های کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران Bijan Arbabi بیژن اربابی bijanarbabi@yahoo.com 0009-0004-2480-4529 No Department of Carpet, Faculty of Applied Arts, University of Art of Iran, Tehran, Iran گروه فرش، دانشکده هنر‌های کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران